Kiến thức đông y
Đông Y Nhìn Về Cong Vẹo Cột Sống
Th10
- Cột sống trong quan niệm Đông y
Cột sống = Đốc mạch, là “biển của Dương khí”, trục chính vận hành sinh mệnh.
Hai bên có Bàng Quang kinh, chứa hệ thống huyệt Bối Du, ứng với toàn bộ tạng phủ.
Cột sống ngay ngắn → khí huyết lưu thông, tạng phủ yên ổn.
Cột sống cong vẹo → khí huyết bế tắc, Âm – Dương mất điều hòa, sinh bệnh khắp nơi.
- Nguyên nhân cong vẹo cột sống (theo Đông y)
Thận khí hư: Thận chủ cốt tủy, Thận hư thì cột sống không được nuôi dưỡng → dễ biến dạng.
Can khí uất, Can huyết bất túc: Can chủ cân, Can huyết kém thì gân cơ không vững, cột sống lệch.
Đàm thấp ứ trệ: Tỳ hư sinh thấp, thấp ngưng lại hóa đàm, đè ép ở gân cốt → gây vẹo.
Ngoại tà phong – hàn – thấp: xâm nhập lâu ngày gây co cứng cơ lưng, kéo lệch trục.
- Hậu quả theo Đông y
- Ảnh hưởng tạng phủ:
Cong vùng ngực → Tâm, Phế bị ép, gây hồi hộp, khó thở.
Cong vùng thắt lưng → Thận, Bàng quang suy yếu, gây tiểu đêm, yếu sinh dục.
Cong vùng bụng → Can, Tỳ bị rối loạn, tiêu hóa kém.
- Ảnh hưởng kinh lạc:
Đốc mạch bị lệch → khí dương không thông.
Bàng Quang kinh bị nghẽn → đau lưng, mỏi gối, liệt chi.
- Nguyên tắc điều trị trong Đông y
Bổ Thận – mạnh cốt tủy: vì Thận là gốc của xương sống.
Dưỡng Can huyết – thư cân: để gân cơ mềm mại, giữ cột sống ngay.
Khu phong – tán hàn – trừ thấp: giải co cứng, khai thông kinh lạc.
Hoạt huyết – hóa ứ: phục hồi tuần hoàn khí huyết tại vùng bị chèn ép.
- Phương pháp ứng dụng
Châm cứu:
Huyệt Mệnh môn, Thận du, Đại trường du → bổ Thận, mạnh lưng.
Huyệt Can du, Thái xung → thư Can, dưỡng huyết.
Huyệt A thị (điểm đau) dọc sống lưng → giải co cứng.
Xoa bóp – cột sống liệu pháp: nắn chỉnh, day bấm Đốc mạch.
Dưỡng sinh – khí công: các động tác kéo giãn, Thái cực quyền, Dịch cân kinh.
Dược liệu:
Bổ Thận: Thục địa, Câu kỷ tử, Lộc giác giao.
Hoạt huyết: Đương quy, Xuyên khung, Ngưu tất.
Trừ thấp: Ý dĩ, Thương truật.
- Dưỡng sinh phòng ngừa cong vẹo
Ngồi đúng tư thế, giữ lưng thẳng.
Ngủ trên giường phẳng, tránh gối quá cao.
Tập kéo giãn cột sống mỗi ngày.
Trẻ em cần mang cặp đúng cách, không quá nặng.
Cong vẹo cột sống không chỉ là bệnh cơ – xương, mà là sự rối loạn toàn thân trong quan niệm Đông y: Thận khí suy, Can huyết kém, kinh lạc bế tắc.
Điều trị cần phối hợp nắn chỉnh hình thể – điều hòa khí huyết – bổ gốc Thận Can, mới đạt kết quả lâu dài.
