Đông Y và Tý Ngọ Lưu Chú

Theo Hoàng Đế Nội Kinh, khí huyết trong cơ thể luôn tuần hoàn qua 12 kinh mạch.

Mỗi kinh ứng với một tạng phủ, và có giờ thịnh khí riêng.

Khi đến giờ đó, tạng phủ hoạt động mạnh nhất; nếu có bệnh ở tạng đó, triệu chứng sẽ rõ rệt nhất.

23h – 1h (Tý) → Đởm (Thiếu dương đởm kinh)
Thanh lọc mật, hỗ trợ tiêu hóa. Nếu gan mật yếu → hay thức giấc.

1h – 3h (Sửu) → Can (Quyết âm can kinh)
Gan thải độc, dự trữ huyết. Nếu can uất → dễ mộng mị, cáu gắt.

3h – 5h (Dần) → Phế (Thái âm phế kinh)
Thải độc qua hô hấp. Nếu phổi yếu → dễ ho, khó thở.

5h – 7h (Mão) → Đại tràng (Dương minh đại tràng kinh)
Thải cặn bã. Nên đi đại tiện lúc này.

7h – 9h (Thìn) → Vị (Dương minh vị kinh)
Tiêu hóa thức ăn tốt nhất. Nên ăn sáng đủ chất.

9h – 11h (Tỵ) → Tỳ (Thái âm tỳ kinh)
Sinh khí huyết, vận hóa thủy cốc. Nếu tỳ hư → dễ mệt mỏi, buồn ngủ.

11h – 13h (Ngọ) → Tâm (Thiếu âm tâm kinh)
Tuần hoàn máu mạnh. Nếu tâm hỏa → dễ hồi hộp, lo âu.

13h – 15h (Mùi) → Tiểu tràng (Thái dương tiểu tràng kinh)
Hấp thu dinh dưỡng. Nếu hư → dễ đầy bụng, khó tiêu.

15h – 17h (Thân) → Bàng quang (Thái dương bàng quang kinh)
Lọc nước, bài tiết. Uống nhiều nước lúc này có lợi.

17h – 19h (Dậu) → Thận (Thiếu âm thận kinh)
Tàng tinh, chủ cốt tủy. Giờ tốt để nghỉ ngơi, dưỡng sinh.

19h – 21h (Tuất) → Tâm bào (Quyết âm tâm bào kinh)
Bảo vệ tim, an thần. Nên tĩnh dưỡng, tránh căng thẳng.

21h – 23h (Hợi) → Tam tiêu (Thiếu dương tam tiêu kinh)
Điều hòa thủy dịch, chuẩn bị cho giấc ngủ.

Ăn uống: giờ Vị – Tỳ (7h – 11h) là lúc tiêu hóa mạnh nhất.

Làm việc: giờ Tâm – Tiểu trường (11h – 15h) tinh thần minh mẫn, nên học tập, lao động trí óc.

Nghỉ ngơi: giờ Thận – Tâm bào (17h – 21h) cần thư giãn, tránh gắng sức.

Ngủ: trước 23h để khí huyết vào Đởm – Can, giúp gan mật thải độc, dưỡng huyết.

Nếu ho về sáng (3-5h) → bệnh ở Phế.

Nếu đau đầu 1-3h sáng → Can có vấn đề.

Nếu thường táo bón sáng sớm → Đại tràng khí kém.

Nếu hay mệt 9-11h sáng → Tỳ hư.

Nếu dễ tiểu đêm 17-19h → Thận hư.

Đồng hồ sinh học kinh lạc nhắc ta rằng: sống thuận tự nhiên – điều tức theo giờ chính là dưỡng sinh cao nhất.

Đúng giờ ăn thì ăn.

Đúng giờ ngủ thì ngủ.

Đúng giờ thải độc thì thải.

Đông y dạy: “Nhân dữ thiên hợp, tắc thọ; nghịch thiên, tắc yểu.” – Con người thuận theo trời đất thì sống lâu, trái nghịch thì sinh bệnh.